jimi the kewl experience !

Horatius, Sermones I.1'den (Çeviri Çalışmam)

Kategori: Roma - Latince
Horatius, Sermones I.1'den

Qui fit, Maecenas, ut nemo, quam sibi sortem
seu ratio dederit seu fors obiecerit, illa
contentus vivat, laudet diversa sequentis?
'o fortunati mercatores' gravis annis
miles ait, multo iam fractus membra labore;               5
contra mercator navim iactantibus Austris:
'militia est potior. quid enim? concurritur: horae
momento cita mors venit aut victoria laeta.'
agricolam laudat iuris legumque peritus,
sub galli cantum consultor ubi ostia pulsat;               10
ille, datis vadibus qui rure extractus in urbem est,
solos felicis viventis clamat in urbe.
cetera de genere hoc—adeo sunt multa—loquacem
delassare valent Fabium. ne te morer, audi,
quo rem deducam. si quis deus 'en ego' dicat               15
'iam faciam quod voltis: eris tu, qui modo miles,
mercator; tu, consultus modo, rusticus: hinc vos,
vos hinc mutatis discedite partibus. eia,
quid statis?' nolint. atqui licet esse beatis.
quid causae est, merito quin illis Iuppiter ambas               20
iratus buccas inflet neque se fore posthac
tam facilem dicat, votis ut praebeat aurem?


*****

Ey Maecenas, kimse kendi kaderinden, neden
Ya aklın gösterdiğinden, ya talihin bahçettiğinden memnun değil?
Gayretkeştir yaşar? Başkalarının talihini över?
"Ne şanslı şu tacirler" der,
Zor yıllar altında her bir organı harap olmuş asker.
Tersine, gemisini fırtınaların dövdüğü tacir de şöyle der:
"Askerlik daha iyi, nedir ki? Çarpışır asker,
O vakit, birden ya gelir ölüm ya da kutlu bir zafer!"
Çiftçiyi över; yasaları, hakları bilen adam,
Daha horoz öterken davacı tarafından kapısı çalınan.
Verilen kefaretle, köyünden kopu getirilen kente,
Mutlu zanneder orada yaşayanları sadece.
Öyle çok örnek var ki bu bahiste,
Takatsiz bırakır geveze Fabius'u bile.
Yormak istemem seni, kulak kabart mevzuyu bağlayacağım yere.
Bir tanrı dese ki, "Yapacağım istediğinizi,
Sen ey asker, tacir olacaksın, sen de köylü
Siz buraya, siz de geçin şuraya; değişin rolleri. Hele hele,
Daha ne beklersiniz? İstemez miydiniz! Oysa mutlu olmaları gerekirdi!"
Öfkeli Iuppiter'in de gerekmez miydi yanaklarını şişirmesi?
Artık bu kadar kolay kulak kabartamayacağını söylemesi?
....

Çeviren:  C. Cengiz Çevik


04:23 - 12/7/2008 - yorum {yok} - yorum yaz


Cicero'nun In Catilinam'ından Çevirdiğim...

Kategori: Roma - Latince

Cicero, In Catilinam I.1-2vd.

[1] I. Quo usque tandem abutere, Catilina, patientia nostra? quam diu etiam furor iste tuus nos eludet? quem ad finem sese effrenata iactabit audacia? Nihilne te nocturnum praesidium Palati, nihil urbis vigiliae, nihil timor populi, nihil concursus bonorum omnium, nihil hic munitissimus habendi senatus locus, nihil horum ora voltusque moverunt? Patere tua consilia non sentis, constrictam iam horum omnium scientia teneri coniurationem tuam non vides? Quid proxima, quid superiore nocte egeris, ubi fueris, quos convocaveris, quid consilii ceperis, quem nostrum ignorare arbitraris? [2] O tempora, o mores! Senatus haec intellegit. Consul videt; hic tamen vivit. Vivit? immo vero etiam in senatum venit, fit publici consilii particeps, notat et designat oculis ad caedem unum quemque nostrum. Nos autem fortes viri satis facere rei publicae videmur, si istius furorem ac tela vitemus. Ad mortem te, Catilina, duci iussu consulis iam pridem oportebat, in te conferri pestem, quam tu in nos [omnes iam diu] machinaris.

[3] An vero vir amplissumus, P. Scipio, pontifex maximus, Ti. Gracchum mediocriter labefactantem statum rei publicae privatus interfecit; Catilinam orbem terrae caede atque incendiis vastare cupientem nos consules perferemus?

Çevirimin tam hali ve konuyla alakalı ettiğim üç beş kelam için son entirime bakabilirsiniz:  http://sozluk.sourtimes.org/show.asp?id=13428861

15:50 - 11/6/2008 - yorum {yok} - yorum yaz


Ritchie'nin Özetlediği Perseus - Medusa Hikayesi

Kategori: Roma - Latince
Ritchie'nin Özetlediği Perseus - Medusa Hikayesi

C. Cengiz Çevik


Perseus, mitolojide kendisinden pek sık bahsedilen bir kişidir. Değerli münevverlerden Francis Ritchie'nin Fabulae Faciles'te (Basit Hikayeler) derlemiş olduğu hikayelerden biri de onun Medusa'nın kellesini kopardığıdır.http://www.thelatinlibrary.com/ritchie.html adresinden ulaşabileceğiniz bu derlemenin ilk 5 bölümünü Türkçeleştirdim, ancak word'e ve en nihayetinde buraya yazı olarak aktarmaya fırsatım olmadı. O yüzden Türkçeleri bizzat el yazımla (orjinalliin tadı da başka oluyor o ayrı) buraya koyuyorum. Ayrıca yukarıda verdiğim linkten de orjinal Latinceleri de buraya alıyorum. Keyifli okumalar diliyorum.



1. THE ARK

Haec narrantur a poetis de Perseo. Perseus filius erat Iovis, maximi deorum; avus eius Acrisius appellabatur. Acrisius volebat Perseum nepotem suum necare; nam propter oraculum puerum timebat. Comprehendit igitur Perseum adhuc infantem, et cum matre in arca lignea inclusit. Tum arcam ipsam in mare coniecit. Danae, Persei mater, magnopere territa est; tempestas enim magna mare turbabat. Perseus autem in sinu matris dormiebat.






2. JUPITER SAVES HIS SON

Iuppiter tamen haec omnia vidit, et filium suum servare constituit. Tranquillum igitur fecit mare, et arcam ad insulam Seriphum perduxit. Huius insulae Polydectes tum rex erat. Postquam arca ad litus appulsa est, Danae in harena quietem capiebat. Post breve tempus a piscatore quodam reperta est, et ad domum regis Polydectis adducta est. Ille matrem et puerum benigne excepit, et iis sedem tutam in finibus suis dedit. Danae hoc donum libenter accepit, et pro tanto beneficio regi gratias egit.






3. PERSEUS IS SENT ON HIS TRAVELS

Perseus igitur multos annos ibi habitabat, et cum matre sua vitam beatam agebat. At Polydectes Danaen magnopere amabat, atque eam in matrimonium ducere volebat. Hoc tamen consilium Perseo minime gratum erat. Polydectes igitur Perseum dimittere constituit. Tum iuvenem ad se vocavit et haec dixit: "Turpe est hanc ignavam vitam agere; iam dudum tu adulescens es. Quo usque hic manebis? Tempus est arma capere et virtutem praestare. Hinc abi, et caput Medusae mihi refer."




4. PERSEUS GETS HIS OUTFIT

Perseus ubi haec audivit, ex insula discessit, et postquam ad continentem venit, Medusam quaesivit. Diu frustra quaerebat; namque naturam loci ignorabat. Tandem Apollo et Minerva viam demonstraverunt. Primum ad Graeas, sorores Medusae, pervenit. Ab his talaria et galeam magicam accepit. Apollo autem et Minerva falcem et speculum dederunt. Tum postquam talaria pedibus induit, in aera ascendit. Diu per aera volabat; tandem tamen ad eum locum venit ubi Medusa cum ceteris Gorgonibus habitabat. Gorgones autem monstra erant specie horribili; capita enim earum anguibus omnino contecta erant. Manus etiam ex aere factae erant.






5. THE GORGON'S HEAD

Res difficillima erat caput Gorgonis abscidere; eius enim conspectu homines in saxum vertebantur. Propter hanc causam Minerva speculum Perseo dederat. Ille igitur tergum vertit, et in speculum inspiciebat; hoc modo ad locum venit ubi Medusa dormiebat. Tum falce sua caput eius uno ictu abscidit. Ceterae Gorgones statim e somno excitatae sunt, et ubi rem viderunt, ira commotae sunt. Arma rapuerunt, et Perseum occidere volebant. Ille autem dum fugit, galeam magicam induit; et ubi hoc fecit, statim e conspectu earum evasit.







18:21 - 6/6/2008 - yorum {yok} - yorum yaz


Cicero’nun De Natura Deorum’unda Felsefi Kavramlar

Kategori: Roma - Latince

Cicero’nun De Natura Deorum’unda Felsefi Kavramlar

Cengiz Çevik


 


Hegemonikon: Yönlendiren kuvvettir, başka hiçbir şey onun üstüne çıkamaz. Bu tüm dünyayı içine alan, onu koruyan, kendi içinde tutarlı, akli bir kuvvettir. Cicero’nun burada anlattığına göre bu kuvvet insanda arzuları harekete geçirir, yabani hayvanlarda ve toprakta yetişen bitkilerde de bulunur. Doğadaki dengenin asli unsurudur. Bu kavram Stoa felsefesinde önemli bir yer tutar. Cicero bu terimi Latincede egemenlik,  başkomutan, yönetici, yönetici mevkisi gibi manalara gelen “principatus”la karşılıyor. (Cic., De Nat. Deorum II.11.29: “ Principatum autem id dico quod Graeci hegemonikon vocant, quo nihil in quoque genere nec potest nec debet esse praestantius.”)

*

Hormai:  Cicero’nun belirttiğine göre tüm canlılar nasıl kendi tohumlardan doğar, büyür ve  soylarını sürdürüyorsa, aynı şekilde dünyanın doğasında da Yunanların “hormai” dediği türlü türlü hareketler (voluntarii), girişimler (conatus) ve arzular (adpetitiones) vardır, dünyanın doğasındaki bütün eylemler bunlara uygundur. Bu durum bizim aklımızla ve duygularımızla hareket etmemize benzer.  (Cic., De Nat. Deorum II.22.58: “Atque ut ceterae naturae suis seminibus quaeque gignuntur augescunt continentur, sic natura mundi omnis motus habet voluntarios, conatusque et adpetitiones, quas hormai Graeci vocant, et is consentaneas actiones sic adhibet ut nosmet ipsi qui animis movemur et sensibus.) Bu kavram Stoa felsefesindeki sistemli akış anlayışı açısından önemlidir.

*

Isonomia: Sonsuzluğun  büyük gücü kapsamlı ve özenli bir inceleme gerektirir, bu gücün yapısında her şeyin bir dengi vardır. Epikuros buradaki eşit dağılıma  “isonomia” demektedir.  (Cic., De Nat. Deorum I.19.50: “In qua intellegi necesse est eam esse naturam ut omnia omnibus paribus paria respondeant; hanc isonomia appellat Epicurus id est aequabilem tributionem.”) Aynı eserde Cicero Türkçeye “Dengelilik” olarak çevirebileceğimiz “aequilibritas” terimini “isonomia”yı karşılamak için kullanır. (Cic., De Nat. Deorum I.39.109: “Confugis ad aequilibritatem (sic enim isonomia si placet appellemus) et ais, quoniam sit”)

*

Mantike:  Cicero’nun Latincede “divinatio” terimiyle karşıladığı bu tabir “geleceği görme, kehanet” manalarını içerir. (Cic., De Nat. Deorum I. 20.55: “Sequitur mantike vestra, quae Latine divinatio dicitur,...”) Cicero’nun eserinde Epikurosçu Velleius’un Epikuros’un felsefesini överken  her şeyi yazgıya bağlayan veya kehanetlerle açıklayan zihniyeti eleştirerek şöyle der: “Tabiatüstü güçlerin etkisiyle kahinlere, kuşların uçuşunu ya da ötüşünü yorumllayarak geleceği anlatanlara, rüya yorumcularına, bilicilerine önem vermemiz gerekirdi, oysa Epikuros’un sayesinde korkularından sıyrılmış olan bizler kendilerine ya da başkalarına zarar vermeye yeltenen tanrılarden çekinmiyoruz ki, olağanüstü görünen, kusursuz tabiat karşısında saygıyla eğiliyor, kutsal inançla tapınıyoruz.” (Cic., De Nat. Deorum I.20.55-56: “quanti autem haec philosophia aestimandast, cui tamquam aniculis, et his quidem indoctis, fato fieri videantur omnia. sequitur mantike vestra, quae Latine divinatio dicitur, qua tanta inbueremur superstitione si vos audire vellemus, ut haruspices augures harioli vates coniectores nobis essent colendi. His terroribus ab Epicuro soluti et in libertatem vindicati nec metuimus eos quos intellegimus nec sibi fingere ullam molestiam nec alteri quaerere, et pie sancteque colimus naturam excellentem atque praestantem.” )

*

            Poiotes: Epikuros’un felsefesine getirilen bir eleştiride geçer bu ifade. Cicero şöyle sormaktadır: “Epikurosçular bu dünyanın bir nitelikten yoksun, renksiz, duygusuz atomcuklardan değil de bu atomcukların rastgele ve gelişigüzel çarpışmalarından oluştuğunu  nasıl iddia ederler?” (Cic., De Nat. Deorum II.37.94: “Isti autem quem ad modum adseverant ex corpusculis non colore non qualitate aliqua (quam poiotes Graeci vocant) non sensu praeditis sed concurrentibus temere atque casu mundum esse perfectum, vel innumerabiles potius in omni puncto temporis alios nasci alios interire:”) Burada Yunanca “poiotes” ve Latince “non qualitas” niteliksizlik manasındadır.

*

Prolepsis: Cicero’nun bildirdiğine göre “nesnelerin kafada önceden oluşan biçimine” Epikuros’un verdiği addır. Epikuros’a göre tabirin anlattığı husus anlaşılamaz, tartışılamaz, araştırılamaz. Cicero bu durumu şöyle açıklar : “Doğanın kendisi tanrı düşüncesini insan aklına sokmuş  olduğu için, Epikuros tanrıların var olduğunu sezen ilk ve tek kişi olmuştur.” (Cic., De Nat. Deorum I.16.43: “Solus enim vidit primum esse deos, quod in omnium animis eorum notionem inpressisset ipsa natura. quae est enim gens aut quod genus hominum quod non habeat sine doctrina anticipationem quandam deorum,  quam appellat prolepsis Epicurus id est anteceptam animo rei quandam informationem, sine qua nec intellegi quicquam nec quaeri nec disputari potest. quoius rationis...”) İşte bu sezişin kendisi “prolepsis”’tir.

*

Pronoia: Tanrısal öngörü ya da sağgörüdür. Cicero terimi Latincede karşılamak için burada aynı anlamları veren “providentia” ve “prudentia”  kelimelerini kullanmıştır. (Cic., De Nat. Deorum II.22.58: “Talis igitur mens mundi cum sit ob eamque causam vel prudentia vel providentia appellari recte possit (Graece enim pronoia dicitur),...”) Cicero’nun yine burada bahsettiğine göre Stoacılar geleceği bilen yaşlı kadınlara “pronoia” ya da Latincesiyle “providentia” derlermiş. (Cic., De Nat. Deorum I.8.18: “...nec anum fatidicam Stoicorum Pronoeam, quam Latine licet Providentiam dicere,...”; II.29.73: “Pronoean a Stoicis induci id est Providentiam.”)

21:39 - 1/5/2008 - yorum {yok} - yorum yaz


Latin Suffixal Derivatives in English: and Their Indo-European

Kategori: Roma - Latince


Latin Suffixal Derivatives in English: and Their Indo-European Ancestry (Oxford Linguistics)
By D. Gary Miller



  • Publisher:   Oxford University Press, USA
  • Number Of Pages:   422
  • Publication Date:   2006-09-04
  • ISBN-10 / ASIN:   0199285055
  • ISBN-13 / EAN:   9780199285051
  • Binding:   Hardcover

Book :

This is the fullest account ever published of Latin suffixes in English. It explores the rich variety of English words formed by the addition of one or more Latin suffixes, such as ial, -able, -ability, -ible, and -id. It traces the histories of over 3,000 words and reveals the range of
derivational patterns in Indo-European, Latin, and English. It makes an important contribution to the history of English and Latin morphology and etymology, as well as to the history of suffixal derivation in Indo-European.



Download:



http://rapidshare.com/files/86019722/E030.rar


veya


http://mihd.net/0ces5t


23:39 - 1/2/2008 - yorum {yok} - yorum yaz


Sonraki Sayfa
Hakkımda

Ana Sayfa
Profilim
Arşiv
face book scholars
ek$i sözlük
gezzo mail grup
MAVI SAKAL FANS
Francis Bacon
Kategoriler
Son Yazılar
- Yeni BLOG
- Yeni Blog
- Horatius, Sermones I.1'den (Çeviri Çalışmam)
- Francis Bacon Çalışmalarımdan...
- jimi the kewl kimdir, nedir?
- St. Antuan Kilisesi'nden Taşan...
- Cicero'nun In Catilinam'ından Çevirdiğim...
- Cemil Meriç, "Çağları İle Kaynaşanlar" Üzerine
- Ritchie'nin Özetlediği Perseus - Medusa Hikayesi
- Bir Zamanlar Pembo Diye Bir Keranacı Vardı...
Arkadaşlarım
ilk100blog
bacon
atyarisialtili
copernicus
gozdesaral